Chuẩn bị cho học sinh, đừng chuẩn bị câu trả lời.

Buổi phỏng vấn visa du học rất ngắn. Viên chức đang cố xác lập một số ít điều: người nộp đơn có thực sự là học sinh không, có tự giải thích được kế hoạch của mình không, tiền có thật không, và câu chuyện trước mặt có khớp với nhau không. Phần lớn được đánh giá qua việc người nộp đơn nghe có giống một người đang kể về đời mình hay không.

Chính vì thế mà cách chuẩn bị phổ biến nhất, một danh sách câu hỏi dự kiến kèm câu trả lời mẫu, thực sự làm hại học sinh. Một câu trả lời thuộc lòng do một em mười tám tuổi đang run đọc lên nghe đúng y như một câu trả lời thuộc lòng, và nó mời gọi đúng cái điều mà việc chuẩn bị lẽ ra phải tránh: một câu hỏi đào sâu mà em ấy không có kịch bản nào để đỡ.

Chuẩn bị phải đạt được điều gì.

Không phải nói trôi chảy. Là hiểu. Đến cuối buổi, học sinh phải tự nói được, không cần giấy và bằng lời của mình, bốn điều.

1. 01Em sẽ học gì, bậc nào, và khoá học thực sự gồm những gì. Một em không kể nổi tên ba môn là một em chưa đọc trang giới thiệu.
2. 02Vì sao trường này và thành phố này, với một lý do cụ thể đến mức không thể đem nói về một trường khác.
3. 03Ai trả tiền, bao nhiêu, tiền từ đâu ra, và người đó làm nghề gì. Học sinh thường mơ hồ về tài chính của chính gia đình mình và điều đó nghe rất tệ.
4. 04Sau khoá học em định làm gì, một cách trung thực. Không phải câu em nghĩ người ta muốn nghe, mà câu đúng sự thật và em đỡ được.

Chạy buổi chuẩn bị thế nào.

Hỏi câu hỏi. Nghe câu trả lời. Rồi hỏi vì sao, hai lần. Mục đích không phải bắt bí học sinh; mục đích là tìm ra những chỗ hiểu biết của chính em ấy còn mỏng, vì đó đúng là những chỗ viên chức sẽ tìm ra. Cho em về lấp chỗ trống rồi làm lại.

Nếu một em không giải thích được vì sao chọn chương trình đó thì vấn đề không nằm ở kỹ thuật phỏng vấn. Vấn đề là danh sách trường do người khác lập, và đó là lỗi của khâu tư vấn, phải sửa xong trước khi đặt lịch phỏng vấn.

Những điểm thực tế học sinh hay sai.

• Đến nơi mà thiếu giấy tờ đã được dặn mang, vì không ai in ra một danh sách. Hãy đưa các em một tờ.
• Trả lời lệch câu hỏi vì hồi hộp. Hãy nói với các em rằng dừng một nhịp là được, và xin nhắc lại câu hỏi cũng được.
• Tự nhiên giải thích rất dài. Ngắn, thẳng và thật thì tốt hơn trong mọi trường hợp.
• Nói ngược với chính hồ sơ của mình vì chưa bao giờ đọc bản đã nộp. Hãy đưa các em một bản và bắt đọc.
• Đoán bừa khi không biết. "Em không biết, nhưng bố em lo phần đó và em hỏi được ạ" là một câu trả lời chấp nhận được. Một câu bịa thì không.

Nói về dự định một cách trung thực.

Học sinh thường bị dặn phải nói chắc chắn sẽ về nước ngay. Nếu điều đó không đúng thì đừng luyện. Quy định về làm việc sau tốt nghiệp khác nhau theo từng nước và có thay đổi, và người nộp đơn có quyền biết quy định hiện hành cho phép những gì. Hãy giúp em ấy đưa ra một câu trả lời vừa thật vừa đầy đủ: muốn học gì, hy vọng làm gì với nó, và hiểu quy định cho phép đến đâu.

Một câu trả lời trung thực có hoàn cảnh thật đỡ phía sau mạnh hơn một lời chối thuộc lòng đổ sập chỉ sau một câu hỏi thêm.

Chính ngày hôm đó.

Hãy nói cho học sinh biết toà nhà trông thế nào, nên đến sớm bao lâu, không được mang gì vào trong, và phải chờ khoảng bao lâu. Hồi hộp đến từ khung cảnh lạ lẫm không kém gì từ các câu hỏi, và một em biết trước hình dạng buổi sáng hôm đó sẽ đến nơi bình tĩnh hơn một em không biết.

Sau buổi phỏng vấn, dù kết quả thế nào.

Hãy hỏi lại. Ghi ra những câu thực sự đã được hỏi. Qua vài kỳ nhập học, đây trở thành bức tranh chính xác nhất mà công ty từng có về cách làm việc của một nơi phỏng vấn, và tốt hơn hẳn những tin đồn lan trên các diễn đàn. Hãy ghi lại các lần bị từ chối kèm lý do được nêu, và đọc chúng cùng nhau mỗi kỳ: lý do từ chối là tài liệu đào tạo rẻ nhất một công ty có thể có, và gần như không ai thu thập chúng.